Heb jij deze manier van leren al ontdekt?

Blended Learning

Door Wouter Willemsen

Blended learning, wat is dat nou precies? Eigenlijk zegt het woord het al, blended is ‘gemixt’ leren. Dit kan bijvoorbeeld zijn dat je naast je klassikaal training, ook gebruik maakt van moderne leermethodieken, zoals e-learning, zelfstudie of online werkgroepen. Maar wat betekent het nou voor jou als deelnemer?

‘Trainingen die worden toegepast met het Blended leren principe, staan dichtbij de praktijk en ondervinden zich constant aan de nieuwste informatie en inzichten.’

Blended Learning: dicht tegen de werkpraktijk

Een training heeft vaak als doel een gedragsverandering te realiseren, dat is behoorlijk ambitieus als je je bedenkt dat mensen gewoontedieren zijn en snel terugvallen in oude patronen. Er moet dus iets van binnen zijn dat je de opmerking doet zeggen: ‘Ja, morgen ga ik het echt anders doen’.


Als de vaardigheden en de gebruikte leervormen dicht tegen de praktijk aanzitten, is het voor mensen veel makkelijker om de vaardigheid te leren en ook toe te passen in hun dagelijks werkzaamheden. Hierbij is het niet alleen de training die de juiste inhoud moet hebben, maar ook dat de onderwijskundige inzichten zich constant blijven vernieuwen.


Je kan dus zeggen dat blended leren eigenlijk bij iedereen past. Door de trainingen op deze manier in te richten zorg je voor aangename afwisseling in leerstijlen waardoor deelnemers geboeid blijven, er is altijd wel een vorm waar je je het prettigst bij voelt, maar door de afwisseling beklijft de behandelde stof beter.

Effectiever online leren met de belangrijkste onderwijskundige inzichten

Zoals bij elke nieuwe vaardigheid zijn daar specifieke oefeningen en theorie voor nodig om dit onder de knie te krijgen. Daarnaast is het belangrijk dat deze theorie en de bijbehorende oefeningen onderwijskundig correct zijn. Gelukkig kunnen we de belangrijkste onderwijskundige inzichten, mede dankzij innovatieve digitale oplossingen, heel goed in een training toe te passen.

Een haakje in het brein

Door een traditionele leervorm, zoals klassikaal, aan te vullen met kennis die je vooraf op doet (bijvoorbeeld via zelfstudie), maak je als het ware een haakje in je brein (elaboratie). Deze denkbeeldige haakjes zorgen voor een beeld en een kritische houding ten opzichte van het trainingsprogramma dat nog komt, je bent beter in staat om gerichte vragen te stellen en je kennis verder uit te bouwen over de competentie of vaardigheid. Je leerperformance wordt hierdoor dus optimaal, omdat je niet meer alleen gebruik maakt van je korte termijn geheugen.

In de steigers zetten

In het begin van een training wordt de leerstof als het ware om de deelnemer in de steigers (scaffolding) gezet. Later in het traject, als de deelnemer klaar is voor zelfstandige uitvoering van de taak, worden de steigers weer afgebroken. In blended learning trajecten wordt dit vormgegeven met tools waarmee je zelf kan oefenen en feedback kunt vragen, denk hierbij aan videoresponse trainingen of feedback op praktijkopdrachten. Op het moment dat je hulp nodig hebt, zijn er de steigers in de vorm van bijvoorbeeld online hulp via een coach of trainer.

Informeel leren:
op de werkplek leren

De laatste tijd zien wij een toename bij de inzet van trainingen met de blended learning tactiek. De afwisseling binnen leren wordt steeds belangrijker. Het werkt heel goed om medewerkers die in dezelfde werksituatie zitten, met elkaar ervaringen te laten uitwisselen, elkaar feedback geven en vooral van elkaar te laten leren. Deze leervorm hoeft niet alleen in de klas plaats te vinden, maar heeft juist effect bij de inzet van verschillende leermethodes. Zo kost videotraining weinig tijd van de trainer, en kan het vanuit huis, in de eigen tijd plaatsvinden. Extra bonus, je kunt net zo vaak experimenteren als je zelf wilt. In een traditionele klassieke training is daar doorgaans geen tijd voor.

Aansluiting bij de praktijk

Een groot voordeel van de online leervorm, is dat theorie en het trainen van vaardigheden al vooraf aan de klassikale bijeenkomst kan. Dat zorgt ervoor dat klassikale bijeenkomsten optimaal benut worden voor het gericht oefenen van vaardigheden en houding. Bijvoorbeeld met persoonlijke praktijkcases in een rollenspel en instant feedback van de trainer en mede-deelnemers. De klassikale bijeenkomsten van een training sluiten op die manier perfect aan bij de praktijk van de deelnemer.


Er zijn acht bepalende factoren die als belangrijke voorwaarde gelden bij voor een gedragsverandering waaraan een blended learning traject aan moet voldoen:

  1. Een kick-off, waarin ook een inzichttest afgenomen wordt, waarin de ontwikkelpunten van de deelnemer naar voren komen.
  2. Betrokkenheid van de organisatie en vooral vanuit de manager
  3. eerdere (korte) interventies tussen de klassikale bijeenkomsten (blended aanpak)
  4. Een keuzemenu met zowel verplichte als facultatieve onderdelen, zodat elke deelnemer zijn eigen leerprogramma kan samenstellen op basis van zijn of haar leerdoelen.
  5. De inzetbaarheid in de praktijk van de deelnemer is een essentieel onderdeel van het programma (Action Learning)
  6. Learner Engagement: Zorg ervoor dat deelnemers gemotiveerd zijn en blijven.
  7. Sociaal leren. Samen leer je meer dan alleen. Zorg ervoor dat deelnemers ook samen aan opdrachten werken en er een veilige omgeving is voor feedback.
  8. Een afsluiting met een uitdagende bekwaamheidsproef met management, die de ROI voor de organisatie onderstreept.

Integratie van een stukje nieuw ‘gedrags-DNA’

In de praktijk zien wij vaak dat een gedragsverandering het meest effectief is als er naast een nauw aansluitende trainingsinhoud ook een manager is die de deelnemer stimuleert en faciliteert. Zodat de deelnemer het inderdaad morgen anders gaat doen en als het opleidingsprogramma afgerond is, ook blijft doen! Alleen zo heb je goede borging van het geleerde, en je investering als organisatie optimaal benut.